Historia

Rocznik powstał w 2006 r. w wyniku przekształcenia serii wydawniczej „Z Badań nad Polskimi Księgozbiorami Historycznymi” ukazującej się  do 1997 r. w Instytucie Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Wydziału Historycznego UW (następnie do 2016 r. Instytut Informacji Naukowej i Studiów Bibliologicznych), założonej w połowie lat siedemdziesiątych z inicjatywy prof. dr hab. Barbary Bieńkowskiej. Pierwotny zamysł wydawnictwa był skromny – chodziło o stworzenie forum dla ogłaszania efektów prac badawczych prowadzonych przez grono uczniów redaktorki i osób związanych z jej seminarium i pracami naukowymi. Okazało się jednak, że seria spotkała się z pozytywnym odzewem środowiska dzięki publikacji tekstów mających istotne znaczenie dla rozwoju badań bibliologicznych, takich jak np. O metodzie badań proweniencyjnych starych druków  dr Marii Sipayłło (zeszyt 1 z 1975 r.), i że pierwsze trzy numery nie wyczerpały „podaży” prac. W ten sposób seria rozwinęła się, osiągając wśród badaczy książki w Polsce opinię ważnego przedsięwzięcia naukowego.

Ukazujące się w przybliżeniu co rok tomy, od numeru czwartego przybrały charakter tematyczny – każdy miał za zadanie zgrupować artykuły związane z konkretną, choć dość szeroko zakreśloną tematyką badawczą. Barbara Bieńkowska redagowała stworzoną przez siebie serię do początku lat dziewięćdziesiątych, wydając piętnaście tomów. Odchodząc na emeryturę przekazała kierowanie nią profesorowi Józefowi Wojakowskiemu, który zrezygnował z koncepcji kompletowania tomów tematycznych. Po ponad dwuletniej przerwie, którą zamknęła generalna reforma wydawnictwa przeprowadzona przez dr hab. Jacka Soszyńskiego, prof. UW, powołano do życia czasopismo, które ma za zadanie jednocześnie kontynuować myśl i intencje założycielki serii i rozszerzyć zakres zainteresowań, oferując forum dla prezentacji indywidualnych i zespołowych dokonań, a także dyskusji dotyczących historii kultury książki rękopiśmiennej i drukowanej od czasów najdawniejszych po dzień dzisiejszy. Od października 2016 r. czasopismem kieruje dr hab. Jacek Puchalski, prof. UW. Od września 2016 r. w wyniku zmian organizacyjnych czasopismo przygotowywane jest w Katedrze Książki i Historii Mediów Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW.

Rocznik „Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi” kontynuuje publikowanie rezultatów badań z zakresu szeroko pojętej kultury książki w kontekście historycznym. Jednocześnie u podwalin przedstawionych wyżej przekształceń leżała myśl rozszerzenia pola zainteresowań pisma także na prace zagraniczne. Zadaniem czasopisma jest więc dostarczenie wszechstronnego forum dla publikowania dorobku i wymiany myśli środowiska bibliologów polskich oraz poprzez zapraszanie do współpracy badaczy zagranicznych prezentowanie najnowszych dokonań, inicjatyw i trendów w badaniach nad kulturą książki na świecie.

Rozwój czasopisma potwierdził zapotrzebowanie na tego typu periodyk. Po pierwszych dwóch tomach o charakterze inicjacyjnym, skromnych objętościowo i poszukujących własnej formuły, kolejne okazały się sukcesem edytorskim i naukowym. Tomy 7-8 i 9 osiągnęły utrzymywaną odtąd objętość rzędu 24,4 ark. wyd. Od numeru 2 regularnie zamieszczane są artykuły badaczy z zagranicy. Od tomu 4 periodyk otrzymał nowoczesną szatę graficzną. Miarą sukcesu może być choćby cytowanie naszych artykułów w międzynarodowych bazach internetowych (np. Handschriftencensus).

Obok bibliologów polskich, reprezentujących wszystkie ośrodki, w których kształceni są bibliotekoznawcy, w Radzie Redakcyjnej uczestniczą uczeni z Czech, Francji, Litwy, Niemiec, Rosji, Stanów Zjednoczonych Ameryki, Szwecji i Węgier; ; obecnie stanowią oni blisko 50% Rady. Czasopismo jest prenumerowane przez kilkadziesiąt wielkich bibliotek naukowych na świecie, w tym Library of Congress i British Library.

Każdy artykuł przechodzi dwustopniowy proces recenzowania. Czasopismo obejmuje działy: artykuły, materiały, recenzje, kronika, a także wykaz autorów. Niektóre tomy zawierają wyodrębnione części specjalne, w których drukowane są artykuły i komunikaty związane z konkretnym zagadnieniem lub rocznicą (t. 4: dyskusja nad nowym wydaniem Kazań świętokrzyskich; t. 5: artykuły rocznicowe na temat dokonań A. Kaweckiej-Gryczowej i J. Grycza; t.6 artykuły poświęcone polskim i zagranicznym inicjatywom internetowym w zakresie Platformy cyfrowej dziejów książki; t. 7-8 artykuły poruszające temat Humanistyki cyfrowej; t.9 artykuły będące pokłosiem seminarium bibliologicznego pt. Polskie i rosyjskie dziedzictwo kulturowe w zbiorach bibliotecznych – perspektywy badawcze). Wszystkie artykuły zaopatrzone są w streszczenia w języku angielskim.

Czasopismo ukazuje się regularnie, na początku roku. Posiada stronę internetową z informacjami na temat redakcji i Rady Redakcyjnej, instrukcją autorską, zasadami recenzowania, i gdzie czytelnik może znaleźć łącza do elektronicznych, pełnotekstowych wersji archiwalnych tomów pisma i spisów treści numerów.